Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan ve üç ülkeyi “Çekirdek Taraflar” olarak tanımlayan 16 maddelik kapsamlı ortak savunma anlaşması TBMM Başkanlığına sunuldu.
Uluslararası ilişkilerde geniş yankı uyandıran ve ilk kez TRT Haber’in kamuoyuna duyurduğu “Mekke Anlaşması”, ülkeler arasında stratejik, askeri ve güvenliğe yönelik bağları en üst seviyeye taşıyor. Egemenlik, toprak bütünlüğü ve uluslararası hukuka saygı temelinde şekillendirilen mutabakat metni, taraflara çok kritik ortak savunma yükümlülükleri getiriyor.
“Birine Yapılan Saldırı Hepsine Yapılmış Sayılacak”
Anlaşmanın en dikkat çekici maddesini oluşturan 2. Maddeye göre; taraflardan herhangi birine yönelik dış kaynaklı bir silahlı saldırı veya askeri saldırganlık, doğrudan tüm taraflara yapılmış bir saldırı olarak kabul edilecek.
Birleşmiş Milletler Şartı’nın 51. maddesinde yer alan “meşru müdafaa hakkı” çerçevesinde hazırlanan düzenleme uyarınca; saldırıya uğrayan ülkeye, askeri imkan ve kabiliyetler de dahil olmak üzere mevcut tüm imkanlar kullanılarak derhal destek sağlanacak.
Savunma Sanayiinde Ortak Üretim ve Teknoloji Transferi
Askeri ortaklığın yanı sıra savunma sanayii alanında da derin bir iş birliğini şart koşan anlaşma kapsamında; savunma alanında ortak üretim yapılacak, ileri teknoloji gerektiren alanlarda ortak Ar-Ge ve inovasyon projeleri yürütülecek. Ayrıca tarafların topraklarında uzman personel vasıtasıyla insan kaynağı yetiştirilmesi ve barışta, savaşta ve olağanüstü hallerde mühimmat, silah, yakıt ile yedek parça tedarikini içeren lojistik destek mekanizmalarının kurulması kararlaştırıldı.
Ortak Komite ve Daimi Sekretarya Kuruluyor
İttifakın kurumsal yapısını güçlendirmek amacıyla Dışişleri Bakanları, Savunma Bakanları ve Genelkurmay Başkanlarından oluşan “Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi” ihdas edilecek. Komite dönüşümlü ev sahipliğiyle yılda en az iki kez toplanacak; liderler ise gerekli görüldüğünde yılda bir kez bir araya gelebilecek.
Anlaşma kapsamında teşkil edilecek daimi sekretaryaya Suudi Arabistan ev sahipliği yapacak. Sekretaryaya 3 yıllık süreyle dönüşümlü bir Genel Sekreter başkanlık edecek ve ilk Genel Sekreter Pakistan vatandaşı olacak. Yeni ülkelerin ittifaka katılımı ise yalnızca “Çekirdek Tarafların” oydaşmasıyla mümkün kılınacak.
İstihbarat Paylaşımı ve Gizlilik Vurgusu
Anlaşmanın 9. ve 13. maddeleri terörle mücadele ve istihbarat alanındaki iş birliğini düzenliyor. Taraflar, mutabık kalınan güvenli kanallar üzerinden bilgi ve istihbarat paylaşımı yapacak. Elde edilen gizlilik dereceli belgeler “bilmesi gereken” prensibiyle korunacak ve üçüncü ülkeler ya da şirketlerle paylaşılmayacak.
10 Yıllık Taahhüt ve Süresiz Yürürlük
Onay belgelerinin sekretaryaya tevdi edilmesinin ardından yürürlüğe girecek olan anlaşma, süresiz olarak geçerliliğini koruyacak. Taraflar, anlaşmanın yürürlüğe girmesini takip eden ilk 10 yıl boyunca anlaşmadan ayrılamayacak; 10 yılın ardından ise en az 3 ay önceden yazılı bildirimde bulunarak çekilme hakkını kullanabilecek. Türkçe, Arapça ve İngilizce dillerinde üç asıl nüsha olarak hazırlanan metinde, olası yorum farklılıklarında İngilizce metin esas alınacak.
Kaynak: TRT Haber